De Vernufteling 2016: ​Crystal House en Spouwdonut in de race

08.03.2016 | Branchenieuws | 1470 keer bekeken
De Vernufteling 2016: ​Crystal House en Spouwdonut in de race

Op 16 maart wordt op de Dag van de Ingenieur van het KIVI de jaarlijkse prijs De Vernufteling uitgereikt. De renovatiesector is vertegenwoordigd met twee van de in totaal negen nominaties. Het betreft de glazen bakstenen voor het Crystal house en de Spouwdonut voor aardbevingsbestendigheid van spouwmuren. U kunt uw stem nog uitbrengen tot en met 13 maart. 

De renovatiesector kan wel wat vernuftigheid gebruiken, dus is het de moeite waard om de twee genomineerden nader te bekijken.

Josine Crone - glazen_bakstenen_pc_hooft

Crystal House

Het Crystal House, ingezonden door constructeur en glasspecialist Rob Nijsse, valt op door een ingenieuze oplossing voor het bouwen met uitsluitend glas in de gevel. Architect Winy Maas van MVRDV ontwierp voor een pand in de PC Hooftstraat een nieuwe voorgevel. De voorgevel geeft een spectaculaire uitstraling aan het winkeldeel, terwijl het monumentale karakter van het 19e -eeuwse pand toch behouden blijft. Door het vervangen van keramische bakstenen door volledig glazen exemplaren ontstaat transparantie en lichtheid.

Ter hoogte van de eerste verdieping bedacht Maas een overgangszone van glazen en keramische bakstenen door elkaar. Dat vonden de gemeentelijke commissies voor welstand en monumentenzorg goed. Een fabriek in Italië maakt zulke glazen stenen door glas van 1300 graden in vormen te gieten en gedurende drie dagen gecontroleerd te laten afkoelen. De stenen zijn echter niet zomaar geschikt voor buitentoepassingen in gevels. Nijsse, die al jaren onderzoek doet naar volledig glazen constructies is met het lab van TU Delft uitgebreid onderzoek gaan doen naar verbetering van de sterkte, de thermische werking, de waterdichtheid, vandalismebestendigheid en niet in de laatste plaats: de methoden voor verwerking.

Op zich is glas sterk genoeg voor het opnemen van grote drukbelastingen dus dat vormde geen probleem. Voor de onderlinge verbinding bleek een 0,3 mm acrylaatlijm het beste geschikt om de stenen te verlijmen voor buitenomstandigheden. De lijm maakt de gevel ook geschikt voor grote temperatuurverschillen tussen binnen en buiten. Er diende wel een kwaliteitsslag te worden gemaakt in de fabriek om de productie, die voornamelijk voor badkamers en tuinen werd gemaakt, te upgraden naar zeer maatvaste glazen bouwstenen voor gevelwerk.

Na het onderzoek en vele beproevingen is het gelukt om alle 7000 stenen op maat te produceren met een zeer geringe tolerantie. De 0,3 mm dikke acrylaatlijmlaag verhardt onder invloed van uv-licht. Deze lijm wordt per steen met een speciale lamp behandeld. De verwerking kost zo’n 5 minuten per exemplaar. De stootvoegen zijn nog lastiger om te lijmen doordat de lijm wat meer visceus gemaakt moet worden voordat de steen wordt geplaatst.

De lateien zijn geprefabriceerd, maar alle overige stenen zijn in het werk aangebracht in een stofvrije, klimaatbestendige tent. In de overgangszone op de eerste verdieping zijn een soort steenstrips op de glazen stenen gelijmd, omdat gewone bakstenen niet zomaar te lijmen zijn tussen het glas. Het effect zal binnenkort voor iedereen zichtbaar worden, als een bekend modemerk het pand opent.

Aangezien glas duurzamer en steviger is dan baksteen en de verwerking garant staat voor de vereiste  weerbestendigheid, ligt navolging van het gebruik van deze glazen stenen volgens Nijsse voor de hand.


Josine Crone - spouwdonut.jpeg

Spouwdonut

De andere nominatie die betrekking heeft op renovatie is de Spouwdonut, ingezonden door constructeur Adri Verhoef van Strackee Bouwadviesbureau. Deze vinding richt zich op het fixeren van het buitenspouwblad van spouwmuren aan de horizontale vloeren. Vooral voor huizen in het aardbevingsgebied is het dus een uitkomst. Met de Spouwdonut kan volgens de inzending snel, goedkoop, eenvoudig en vrijwel zonder overlast voor de bewoners gefixeerd worden.

De Spouwdonut is een bolvormig element dat gevuld wordt met purschuim. Hij wordt vanaf de buitenzijde geplaatst, tussen het binnen- en buitenblad van de spouwmuur. Hiervoor worden gaten van 10 centimeter doorsnee geboord in de spouwmuur, op ongeveer een meter van elkaar. Daar doorheen komt een anker waar een soort lege ballon aan zit en die tevens doorloopt in de bovenvloer van het huis. Die ballon wordt gevuld met purschuim en verbindt het binnen- en buitenblad van de spouwmuur. Tijdens een beving wordt het buitenblad daardoor niet naar binnen of buiten gedrukt.

Er zijn donuts beschikbaar voor drie verschillende spouwbreedtes. Aan de buitenzijde blijven ankerplaatjes zichtbaar. Voor de koppeling aan de kanaalplaatvloeren zijn nylon sokjes aangebracht, die in de holle kanalen uitkomen en die worden geïnjecteerd met grout. Daarnaast worden er nog extra ankers van buitenaf schuin in de vloer geboord. Door deze techniek is het niet nodig om het gemetselde buitenblad te vervangen. De uitvoering duurt een paar dagen en de bewoner hoeft alleen maar de kasten van de muur te schuiven zodat de plint bereikbaar is.

 

Ga voor informatie over alle nominaties en voor het stemmen op uw favoriete inzending naar de website van De Vernufteling 2016.

Josine Crone

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (2)

Reageren
  • Bouwe Olij
    10.03.2016 - 19:09 uur | Bouwe Olij

    Beste Loek,
    De werking van de spouwdonuts wordt door de jury bevestigd. Vocht geen probleem, door de bolle vorm loopt. Vocht richtingbuitenblad. De andere helft valt binnen de bestaande spouwisolatie.
    Je kunt met een gerust hart stemmen op deze innovatie!

  • Loek van der Klugt
    08.03.2016 - 11:49 uur | Loek van der Klugt

    Of die Spouwdonut een (onderdeel) van een gebouw meer aardbevingsbestendig maakt, kan ik niet zo eenvoudig beoordelen (al heb ik daar wel twijfel over), maar wel weet ik haast wel zeker dat met het inbrengen van zo'n rigoureus contact tussen binnen- en buitenblad een gerede kans op een vochtprobleem voor de bewoner wordt gecreëerd. Niet voor niets hebben spouwankers een waterhol of dienen rechte ankers aflopend naar buiten te worden gelegd en dient er bij een doorstekende vloerplaat een voldoende hoog tegen het binnenblad opgetrokken slabbe te worden ingebouwd. Die Spouwdonut gaat mijns inziens hetzelfde doen als een mortelprop of in de spouw terechtgekomen, afgehakte steenbrok.