Wat er allemaal komt kijken bij monumentenzorg

Expertartikelen | 742 keer bekeken
Wat er allemaal komt kijken bij monumentenzorg

Het onderhouden van historische monumenten en het onderhoud aan historische panden wordt ook wel monumentenzorg genoemd. Het is zeer essentieel dat deze monumenten worden behandeld, met de juiste en passende aanpak tegen mogelijke beschadigingen.

Voordat een bouwwerk tot een officieel monument wordt verklaard, zal het door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed geïnspecteerd en geregistreerd moeten worden. Een minimale leeftijd van 50 jaar is dan ook voor de hand liggend. Regelmatig komt het voor dat deze monumenten lijden aan allerlei problemen, gebreken en achterstallig onderhoud, die steeds erger kunnen worden. Zo lopen de kosten voor onderhoud steeds verder op. Problemen die vaak voorkomen zijn vochtaantasting en schade aan metselwerken, met alle gevolgen van dien.

Vochtaantasting 

Bij monumentale gebouwen en panden is de kans groot dat er sprake is van vochtaantasting. Het is een vaak voorkomend probleem wat mogelijk rampzalig kan zijn voor historische panden. Deze zogenoemde vochtschade zal je vooral bij muren binnenshuis terugkomen, maar ook buitenshuis is het een probleem wat geregeld voorkomt. De vochtschade die binnenshuis voorkomt, bestaat voornamelijk uit zichtbare vochtplekken en schimmelvorming. Dit kan gepaard gaan met een doordringende en vervelende lucht. Voor het behouden van monumentale gebouwen en panden is het oplossen van vochtschade aan of in monumenten daarom zeer belangrijk.

Schade aan metselwerken

Bovengrondse schade
Indien er schade zichtbaar is aan het metselwerk of voegwerk van historische gebouwen en historische panden, dan is het in de meeste gevallen het gevolg van een fout in de structuur van de constructie. Denk bijvoorbeeld aan muurankers die door roest zijn beschadigd of verouderd. Er zijn situaties waar de ankers niet op de juiste manier zijn gemonteerd, om die reden is het mogelijk dat de muur een kleine of zelfs grote schade oploopt.

Een probleem dat ook vaak voorkomt is een te zware dakconstructie voor de muren. De oppervlakte op de grond vangt hierdoor een veel te zware massa op, wat weer zijn effect heeft op de muren. Na verloop van tijd wordt het gewicht te zwaar en tenslotte bezwijkt de muur onder het gewicht. Een flinke scheur is het gevolg hiervan. Daarnaast kan het ook zo zijn dat een deurkozijn simpelweg de druk niet aankan, en ook dit zal invloed hebben op de draagmuur.

Een verschil van temperatuur is ook een veroorzaker van schade. Het ineens veranderen van bijvoorbeeld de buitentemperatuur en de binnentemperatuur heeft ook invloed op de belasting van een muur. Door krimp en uitzetting ontstaat er werking van de structuur van de constructie, wat achteraf leidt tot aanzienlijke bijkomende kosten.

Ondergrondse schade 
Een pand of bouwwerk kan niet uitsluitend via de bovengrond schade oplopen aan het metselwerk, maar ook de ondergrond speelt hierbij absoluut een cruciale rol. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat er wordt vastgesteld dat er onder het bouwwerk een afname is van het grondwater. Dit kan mogelijk komen door bouwwerkzaamheden die zich vlakbij het gebouw plaatsvinden. Ook zou het kunnen dat er een flinke hoeveelheid vocht uit de bodem wordt gehaald door de bomen die naast het gebouw staan, wat uiteindelijk kan leiden tot een verzakking van de ondergrond. Het omgekeerde proces is ook mogelijk: als er onder het bouwfundament een omvangrijke hoeveelheid water samenkomt, zal dit de grond die zich daar bevindt wegspoelen. Het gevolg: grote beschadigingen aan de muren.

Voorkomende gevolgen

- Als de muren vochtig zijn, brengt dit kou met zich mee. Dit resulteert in een hogere energierekening. 

- Historische gebouwen zullen sterk verminderen in waarde als er vochtige muren, schimmelplekken en scheurvormingen zijn.

- Vochtschade geeft niet alleen problemen voor de bewoners, maar is tevens bijzonder schadelijk voor de constructie van historische panden en gebouwen. De kans op beschadigingen wordt alleen maar groter, dit komt omdat de vochtigheid gevaarlijke zouten door de constructie van het pand leidt. De gevolgen hiervan zijn stucwerk wat loslaat en aangebrachte verf.

- Omdat de temperatuur binnenshuis warmer is dan de muur zelf kan er condens ontstaan. Deze condens is meestal het begin van het opkomen van schimmels. Schimmels brengen een onprettige geur met zich mee.

De herstelwerkzaamheden van deze problemen zullen op een efficiënte en deskundige manier moeten worden behandeld door een specialist. Vandaag de dag zijn er geavanceerde technieken voor vrijwel alle soorten vochtproblemen. Nadat deze problemen zijn aangepakt en verholpen, zullen er geen sporen meer waarneembaar zijn van de oude beschadigingen.

Serge Kornuyt

Afbeelding: Serge Kornuyt

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren