​Voorstel Omgevingswet staat haaks op gezonde woning

Expertartikelen | 2302 keer bekeken
​Voorstel Omgevingswet staat haaks op gezonde woning

Daglicht is cruciaal voor mensen. Toch wil de overheid in haar nieuwe Omgevingswet de eisen voor daglicht terugbrengen naar slechts 0,5 m2 per verblijfsruimte. Op deze manier laat zij het aan de markt over om gezonde gebouwen met voldoende daglicht te realiseren. Een opmerkelijke keuze, al is het maar omdat dit voornemen indruist tegen Europese richtlijnen en normen. Liberaliseren van de bouw is oké, maar het is weinig verstandig om alle verantwoordelijkheid neer te leggen bij de markt.

Dat voldoende daglicht een positief effect heeft op de gezondheid, het welzijn en de prestaties van mensen, is door verschillende internationale onderzoeken in de afgelopen jaren inmiddels nadrukkelijk komen vast te staan. Daarom wordt er ook op Europees niveau steeds meer belang gehecht aan de hoeveelheid daglicht in gebouwen en ligt er nu een Europese daglichtnormering prEN 17037 op dit gebied ter commentaar.

Wettelijke ondergrens
In Nederland kennen we hier sinds 1953 al specifieke normen voor. Daarbij geldt ook een wettelijke ondergrens voor daglicht, waarbij de daglichtopening naar ratio van het vloeroppervlak wordt berekend. Deze ratio is nu in het concept Besluit Bouwwerken Leefomgeving losgelaten en vastgesteld op een irreële ondergrens. Hoeveel meer daglicht er uiteindelijk in een woning of gebouw binnenkomt, hangt als het aan de overheid ligt af van de afspraken die de verschillende marktpartijen met elkaar overeenkomen.

Goedkoop of aangenaam
En juist dáár schuilt het gevaar. Want in het samenspel tussen projectontwikkelaar, architect en aannemer gaat het om factoren als rendement, efficiency en… prijs. Als betrokkenen deze laatste component kunnen drukken door bijvoorbeeld het plafond te verlagen of het raamoppervlakte terug te brengen, lijkt dit op het eerste oog een ideale keuze. Totdat de bewoners of gebruikers er in trekken en zij elke dag opnieuw geconfronteerd worden met een allesbehalve aangenaam woon- en leefklimaat. En dat tijdens de totale levensduur van het gebouw; laten we zeggen minimaal 50 jaar.

Daarbij moeten we niet vergeten dat we in Nederland gemiddeld 90% van onze tijd in gebouwen doorbrengen. Dan verdient een gezond binnenklimaat met voldoende daglicht dus de hoogste prioriteit. En dan is het niet wenselijk en weinig verstandig om dit onderdeel van de realisatie van een gebouw, zonder redelijke ondergrens over te laten aan marktpartijen, die om begrijpelijke redenen ook oog hebben voor andere factoren.

Bezwaar
Het is daarom dat diverse organisaties, waaronder de VKG, de VMRG en de NBvT ernstig bezwaar maken tegen het voornemen van de Nederlandse overheid om de minimale eisen voor daglicht te verlagen. Ik sluit mij daar bij aan en adviseer hen de Europese ontwikkelingen op dit gebied vooral te volgen. Neem uw verantwoordelijkheid; Nederlanders willen namelijk een gezonde woning. Met voldoende daglicht.

Michel Sombroek

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (6)

Reageren
  • 25.10.2016 - 10:32 uur | Michel Sombroek

    Beste Jaap van den Bosch,

    Bedankt voor je reactie. Deze wettelijke ondergrens is mij natuurlijk bekend, maar waar het om gaat is dat er geen ratio meer is tussen vloer- en raamoppervlakte voor de te berekenen equivalente daglichtoppervlakte volgens NEN 2057. Als zelfs de minimale ratio van raamoppervlak vs. vloeroppervlak van 10% niet meer als ondergrens wordt bepaald, dan zal dit in bepaalde situatie kunnen leiden tot nog donkerder ruimten. De overheid laat hiermee in haar niet aflatende ambitie om deregulatie in de bouw door te voeren veel zaken uit het Bouwbesluit hoofdstuk ‘Gezondheid’ over aan marktwerking. Een bevestiging van deze vrees lees ik helaas al op de site van het ‘lente akkoord’: http://www.lente-akkoord.nl/blok-optimaliseer-woningontwerp-op-beng-eisen/

  • 25.10.2016 - 10:29 uur | Michel Sombroek

    Beste Sander de Geus,

    Bedankt voor je reactie. Helemaal mee eens dat innoveren tijd en geld kost, maar er zijn al veel innovaties beschikbaar. En het is zeker niet de verantwoordelijkheid van de aannemerij alleen. Het is juist de verantwoordelijkheid van ons allemaal. Wij hebben zelf bijvoorbeeld veel ervaring opgedaan met ons Model Home 2020 programma, waarin wij in Europa zes modelwoningen hebben gerealiseerd en gemonitord. Hieruit is bewezen dat energiezuinig bouwen met een gezond binnenklimaat uitstekend hand in hand kunnen gaan. Onze bevindingen zijn vervolgens gedeeld met de Active House allianties, een visie op bouwen en wonen waarin de gebruiker centraal wordt gezet. Active House kan een goede leidraad zijn om in een vroeg stadium energiezuinigheid, gezondheids- en milieuambities van een gebouw te kwalificeren en te kwantificeren, lees meer over de Active House visie op: http://www.activehousenl.info/

  • 13.10.2016 - 15:30 uur | Leo Spaans

    Je zou toch denken dat men leert van fouten, geruime tijd geleden ging op een zelfde wijze de vrije hoogte, de plafondhoogte omlaag kregen we slaapkamer met een plafond op 2.4 m., terwijl we toch niet krimpen maar eerder langer worden.
    Daarna vond de overheid dat de buitenruimtes in de vorm van balkons en/of terrassen niet strikt meer noodzakelijk waren.
    Gelukkig zijn er een aantal zaken weer hersteld in de regelgeving maar het artikel over aanpassen daglicht in woningen deed mij toch denken aan deze voorbeelden.
    Aan de markt over laten ja nog zo'n mooi begrip maar wie of wat is dat eigenlijk de uiteindelijke gebruikers of de projectontwikkelaars?

  • 13.10.2016 - 09:11 uur | Jaap Van den Bosch

    Die wettelijke ondergrens van 0,5 m2 voor een individuele verblijfsruimte staat nu ook in het bouwbesluit onder artikel 3.75 lid 2 en daar staat deze al jaren zo, dus in die zin niks nieuws onder de zon.
    Het verschil met die (als ze doorgaan) nieuwe regels is wel dat je dan meerdere verblijfsruimten kunt maken met ieder 0,5 m2. maar gaat dit dan ook gebeuren?
    In die zin zou ik zeggen kijk eens verder in het bouwbesluit, hoe groot bijvoorbeeld de oppervlakte van een woonkamer of badkamer mag zijn, je zult zien dat het dan niet meer als wat uit zijn krachten gegroeide hondenhokken kunnen zijn kwa oppervlakte, onverkoop en onverhuurbaar.
    En waarom zijn ze er dan nu toch mee bezig om dit zo te wijzigen? het zou gaan om een Europese richtlijn, dus het komt uit Brussel, is dan daarmee niet meteen alle geloofwaardigheid van het nut ervan meteen al weg? bij mij wel.

  • Sander de Geus
    13.10.2016 - 09:08 uur | Sander de Geus

    Hier wordt de zwarte piet naar de aannemerij gespeeld voor wat betreft de kosten.
    Het is echter nog steeds de consument die voor weinig een grote woning wil hebben. Als zij dan een paar duizend euro kunnen besparen op de aankoopsom door het verlagen van het plafond (255 cm is nog steeds hoog voor veel mensen) zullen ze dat niet nalaten. De koper ziet zich door de strakkere bankregels gedwongen om creatief om te springen met de hypotheekverstrekking.
    Zie ook de ieder jaar strakker wordende eisen aangaande de EPC. Hierin wordt ook de positie en ligging op de kavel steeds belangrijker, maar dat moet dan woel worden toegestaan door de lokale gemeentes. De aannemerij wordt in deze ook verweten alleen maar munt te willen slaan uit de hogere isolatiewaarden, maar ook her zijn producenten aan de ene kant en consumenten aan de andere kant in hoge mate belangrijk en verantwoordelijk. De producenten leveren hoogwaardigere materialen (over het algemeen duurder) die secuurder verwerkt moeten worden (tijd=geld) en de consument wil daar dan niet voor betalen (ze krijgen geen hogere hypotheek want banken zitten op de centen...)
    De aanneemerij is natuurlijk ook niet gek en wil best wel innoveren, maar doet dat niet bij ieder nieuw idee, stel dat het met een paar jaar toch niet goed blijkt te werken... een huis is geen auto die je na een paar jaar van de hand doet met een levensduur van gemiddeld 15 jaar. woningn wil je voor tenminste 50 jaar bouwen, liefst langer. Dan loop je niet met iedere nieuwe trend mee, maar blijf je bij wat goed werkt, ook al is dat misschien wat verouderd.
    Het lijkt zo makkelijk....maar innovatie kost tijd en geld

  • Dit is een reactie van een schrijvend prof
    13.10.2016 - 08:54 uur | Jan Geerts

    Volledig mee eens. Mooi verwoord "samenspel tussen projectontwikkelaar, architect en aannemer gaat het om factoren als rendement, efficiency en ... prijs". In vorige versies van het Bouwbesluit zijn de buitenruimte en fietsenberging al eens achterwege gelaten. Ook met de gedachten dat de markt dit wel zou regelen. Het gevolg was echter dat er woningen gebouwd werden zonder buitenruimte en fietsenberging. In het huidige Bouwbesluit hebben woningen van particuliere opdrachtgevers vrijstelling op bepaalde zaken. Ook hier zie je dat daar meteen 'gebruik' van gemaakt wordt en er woningen ontworpen worden met een plafondhoogte van 2.3 m en ook .... verblijfsruimtes met een daglichtoppervlak (equivalent) van 0.5 m2.