​Over ongevallen in de bouw en wat er beter moet

Expertartikelen | 1027 keer bekeken
​Over ongevallen in de bouw en wat er beter moet

Nog niet zo’n lange tijd terug schreef ik een artikel over het ontbreken van kennis over de Arbowet en de RI&E-verplichting die bedrijven hebben. Aanleiding was het jaarverslag 2015 van de Inspectie SZW, de voormalige Arbeidsinspectie. Kort daarna werd ik overspoeld met berichten over de stijging van het aantal dodelijke ongevallen in de bouw in de eerste zes maanden van dit jaar. Terwijl het aantal ernstige ongevallen in de bouw in die periode steeg met 14% is het aantal dodelijke ongevallen ten opzichte van de eerste helft van 2015 zelfs toegenomen met 56%. De bouw behoort daarbij tot de top drie van de gevaarlijkste bedrijfstakken.

Valgevaar het grootste risico

Bij meer dan de helft van de ongevallen waarbij bouwvakkers een ongeval krijgen, in het ziekenhuis terecht komen, blijvend letsel oplopen of overlijden, is vallen de oorzaak. Er is daarom vooral extra aandacht nodig als het gaat om valbeveiliging en juist gebruik van steigers en trappen.

Daarnaast blijkt uit het onderzoek van de Inspectie SZW dat bij slechts een kwart van de ongevallen sprake was van een goede invulling van het directe toezicht op de werkvloer. Het is van belang dat direct leidinggevenden hun werknemers aanspreken op hun gedrag. Er zal dus strikter moeten worden gewezen op zaken als het naleven van de veiligheidsregels of het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) zoals harnasgordels en veiligheidslijnen.

Rol van de opdrachtgever

De huidige bouwprocesbepalingen zijn gebaseerd op een Europese richtlijn die de minimumvoorschriften omschrijft inzake veiligheid en gezondheid voor tijdelijke en mobiele bouwplaatsen. De richtlijn wijst daarbij op de gevolgen van inadequate bouwkundige of organisatorische keuzen, een slechte planning en een gebrek aan coördinatie, met name door de gelijktijdige of achtereenvolgende aanwezigheid van verschillende ondernemingen op dezelfde bouwplaatsen. Ook wijst de richtlijn op de noodzaak de coördinatie al te verbeteren vanaf het uitwerken van het ontwerp. De bouwprocesbepalingen richten zich op de verantwoordelijkheid van de opdrachtgever voor de coördinatie en samenwerking bij dit soort risico’s. De bepalingen laten onverlet dat iedere werkgever volledig verantwoordelijk blijft voor het veilig en gezond werken van de eigen werknemers.

Aanpassing van de Arbowet

Gebleken is dat dat de huidige bouwprocesbepalingen te veel ruimte laten voor interpretatie. Om ervoor te zorgen dat opdrachtgevers een goed plan maken en de samenwerking goed regelen, heeft minister Asscher de bepalingen in de Arbowet recent aangescherpt. Opdrachtgevers worden daardoor in staat gesteld de bouwprocesbepalingen beter na te leven. Daarnaast is een betere handhaving mogelijk.

Gebrekkige communicatie door diversiteit

Volgens de Inspectie SZW is een bouwplaats tegenwoordig een conglomeraat van leidinggevenden, werknemers, uitzendkrachten een zzp’ers. Steeds vaker zijn in de bouw buitenlandse werknemers ingezet omdat zij goedkoper zijn dan hun Nederlandse collega’s. Hierdoor worden op een bouwplaats tegenwoordig naast Nederlands ook veel andere talen gesproken, zoals Pools, Roemeens en Engels. Hierdoor kunnen misverstanden ontstaan.  

Naast het communicatieprobleem zouden niet-Nederlandse bouwvakkers minder bekend zijn met de veiligheidsvoorschriften en vaak minder deskundig dan de gemiddelde Nederlandse bouwvakker. Universiteit Twente gaat een onderzoek doen naar veiligheid in de bouw waarbij de veiligheidsbeleving en verhalen en ervaringen van bouwvakkers centraal staan. Het doel is om in kaart te brengen hoe diversiteit op de bouwplaats veilig werken beïnvloedt. Onderzocht wordt hoe Nederlandse bouwvakkers hier tegenaan kijken, maar ook hoe buitenlandse bouwvakkers zien hoe er met de veiligheid op de Nederlandse bouwplaatsen wordt omgegaan.

App tegen misstanden

In een reactie op de ongevallencijfers van Inspectie SZW geeft het FNV aan dat de angstcultuur van arbeidsmigranten in de bouw hoog is. Zij zullen niet snel van zich laten horen wanneer het werk onnodig gevaarlijk is of de werkdruk te hoog omdat zij bang zijn ontslagen te worden. FNV Bouw gaat daarom een app ontwikkelen om anoniem aangifte te kunnen doen.

Kortom: de ongevallencijfers liegen er niet om maar worden gelukkig serieus genomen. Enerzijds pakt de overheid de problematiek goed aan door wijzigingen aan te brengen in de huidige bouwprocesbepalingen, anderzijds onderneemt de vakbond actie om opdrachtgevers - en dus ook de overheid als grootste opdrachtgever in de bouw - hun verantwoordelijkheid te laten nemen.

Cock de Jong

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren