​Nanotechnologie in het gevelonderhoud: te mooi om waar te zijn?

Expertartikelen | 2527 keer bekeken
​Nanotechnologie in het gevelonderhoud: te mooi om waar te zijn?

Nanotechnologie is de oplossing voor alle problemen qua reinigingen en coaten van ons vastgoed. Er zijn nanoreinigers met extreem goede en bijzondere eigenschappen, en er zijn nanocaotings met het zogenoemde lotuseffect. Hierdoor is reinigen nooit meer nodig.

Er zijn zelfs wonder nanocoatings die, indien aangebracht op een gevel (in een laagdikte van 10 tot 15 mµ, oftewel 25 tot 40 m2 per liter), de stookkosten met maarliefst 40% af zullen nemen. En dan zijn er ook nog de zelfreinigende en antibacteriële coatings.

Wat is nanotechnologie?
Nano verwijst naar nanometer, 10-9 meter, het is 60.000 keer dunner dan een haar, 7000 keer kleiner dan een rode bloedcel en 4 maal groter dan een enkele watermolecuul. We spreken over nanotechnologie indien er deeltjes gebruikt worden die kleiner zijn dan 100 nm, ofschoon er ook wel een grens van 800 nm wordt aangehouden.

Door de kleine afmetingen veranderen de materiaaleigenschappen ten opzichte van dezelfde deeltjes die groter zijn. Sommige veranderingen zijn eenvoudig te verklaren, zoals bij pigmenten in coatings die ineens transparant worden. De groottes van de deeltjes zijn dan kleiner dan de golflengte van het zichtbare licht, waardoor dit niet meer kan worden gereflecteerd. Andere stoffen worden antibacterieel of gaan supergeleiding vertonen.

Nanotechnologie in het gevelonderhoud
Je zou elke chemische reiniging een nanotechniek kunnen noemen. Er wordt namelijk op moleculair niveau door middel van zeep een verbinding gemaakt tussen vet en water; dit is niets nieuws.

Er zijn ‘zelfreinigende’ coatings, deze coatings bevatten de nanodeeltjes titaandioxide. Titaandioxide zet zuurstof, met behulp van UV-licht, om in zuurstofradicalen die op hun beurt organische vervuilingen, zoals vet, omzetten in anorganische stoffen. Deze anorganische stoffen zullen alsnog moeten worden verwijderd. Jammer is dat het meeste titaandioxide ingekapseld zit in de coating en onbereikbaar is voor zuurstof en het deel dat wel bereikbaar is, is vuil waardoor nauwelijks bereikbaar voor het UV-licht. Zelfreinigend is hier dus niet juist.

Ook zijn er antibacteriële coatings die nanodeeltjes van zilver bevatten. Hiervoor geldt hetzelfde als voor de zelfreinigende coatings: de bacterie komt nauwelijks in contact met het beetje zilver aan het oppervlak en door vervuilingen en of zeepresten wordt dit nog eens verergerd.

Het lotuseffect heeft zelfs niets met nanotechniek te maken. Het lotuseffect wordt veroorzaakt door sterk waterafwijzende stoffen. Dat zijn stoffen zoals silanen, siloxanen, silizanen en gefluoreerde acrylaten. Sommige worden toegepast in hydrofobe impregneermiddelen en andere in coatings. Deze stoffen polymeriseren juist uit tot hele grote moleculen of structuren.

Soms wordt gesteld ‘op basis van nanotechniek’. Dit is onzin. Een bal gehakt is op basis van vlees, en niet op basis van een gehaktmolen. Maaike Le Feber, Risk Analysis for Products in Development van TNO zei eerder in CleanTotaal: “Als je op een verpakking ziet staan dat iets ‘met nanotechnologie is geproduceerd’, moet er een alarmbelletje gaan rinkelen. Dat zegt namelijk  helemaal niets. Waar is die technologie dan gebruikt in het productieproces? Het hoeft helemaal niet te betekenen dat het uiteindelijke product nanodeeltjes bevat.”

De stand van zaken
Nanotechnologie is inspirerende techniek waar we nog veel over zullen horen. Er zijn ook al interessante ontwikkelingen en toepassingen in andere vakgebieden. Voor de bouw ben ik nog geen producten tegengekomen die het predicaat nanotechniek verdienen. Tot nu toe is het wel een extreme marketingstrategie, maar ook eentje met extreme prijzen.

De effecten op het milieu en onze gezondheid zijn ook nog niet bekend. Er zijn ophopingen gevonden van nanodeeltjes zilver in de kieuwen van vissen. Het effect op de mens is onbekend; we hebben immers geen kieuwen. Maar een ophoping van een stof in een orgaan moet grondig worden onderzocht. In microchips worden nanotubes toegepast. Dit zijn supergeleidende koolstof nanobuisjes met een diameter van 1,3 nm. Hun structuur lijkt op asbest.

We kunnen concluderen dat we ‘nanoproducten’ in ons vakgebied met een korrel zout moeten nemen en dat er weinig nieuws is onder de zon, behalve dan de prijs.

Alain Marchant, bouw chemisch adviseur

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (8)

Reageren
  • 25.04.2016 - 11:39 uur | Gerben Gerrits

    Er is inhoudelijk het nodige aan te merken op dit artikel. Aan de hand van quotes geef ik mijn commentaar.

    'Jammer is dat het meeste titaandioxide ingekapseld zit in de coating en onbereikbaar is voor zuurstof en het deel dat wel bereikbaar is, is vuil waardoor nauwelijks bereikbaar voor het UV-licht. Zelfreinigend is hier dus niet juist.'

    Het is juist dat de nanodeeltjes zijn ingekapseld en dat is maar goed ook. Zo komen ze niet vrij. De inkapseling is echter uiterst poreus waardoor zuurstof en UV vrije doorgang hebben. Dat is althans bij onze coating het geval.

    'Ook zijn er antibacteriële coatings die nanodeeltjes van zilver bevatten. Hiervoor geldt hetzelfde als voor de zelfreinigende coatings: de bacterie komt nauwelijks in contact met het beetje zilver aan het oppervlak en door vervuilingen en of zeepresten wordt dit nog eens verergerd.'

    Dit is onzin. Het gaat om het vrijkomen van radicalen die de bacterie (alle organische vervuiling) aanvallen, heeft niets met zilver te maken. In de nieuwste categorie TiO2 coatings komt al bijna geen zilver meer voor.

    'Soms wordt gesteld ‘op basis van nanotechniek’. Dit is onzin. Een bal gehakt is op basis van vlees, en niet op basis van een gehaktmolen. Maaike Le Feber, Risk Analysis for Products in Development van TNO zei eerder in CleanTotaal: “Als je op een verpakking ziet staan dat iets ‘met nanotechnologie is geproduceerd’, moet er een alarmbelletje gaan rinkelen. Dat zegt namelijk helemaal niets. Waar is die technologie dan gebruikt in het productieproces? Het hoeft helemaal niet te betekenen dat het uiteindelijke product nanodeeltjes bevat.”

    Tsja door alles op een hoop te gooien wordt het kaf niet van het koren gescheiden. Bij TiO2 gaat het juist om de deeltjesgrootte. Hoe kleiner het deeltje des te beter de werking.

    'De effecten op het milieu en onze gezondheid zijn ook nog niet bekend. Er zijn ophopingen gevonden van nanodeeltjes zilver in de kieuwen van vissen. Het effect op de mens is onbekend; we hebben immers geen kieuwen. Maar een ophoping van een stof in een orgaan moet grondig worden onderzocht. In microchips worden nanotubes toegepast. Dit zijn supergeleidende koolstof nanobuisjes met een diameter van 1,3 nm. Hun structuur lijkt op asbest. '

    Ook hier gaan alle nanodeeltjes letterlijk en figuurlijk op een hoop. Onze TiO2 coatings zijn uitgebreid getest op veiligheid. Het zijn “Safe by Design” producties. Daarbij komt dat nano TiO2 de meest onderzochte grondstof ter wereld is. (nano)TiO2 is veilig bevonden en komt voor in diverse voedingsmiddelen (E171), cremes, tandpasta’s enz. Als de auteur het over nanotubes heeft dan gaat het over CNT (carbon nano tubes). Het zou goed zijn als dat ook vermeld wordt.

  • W Esser
    18.03.2016 - 10:00 uur | W Esser

    Mijn informatie/ervaring van NANO techniek is, dat de nevel van NANO kankerverwekkend is ( in Scandinavië al verboden) en de NANO techniek maar een korte periode werkzaam is.
    Er is een product wat wel voldoet, nevel niet kankerverwekkend, garantie 8-10 jaar en na behandeling met pre-cleaner opnieuw opgezet kan worden, waardoor de levensduur van de gevel weer 8-10 jaar is gegarandeerd en wederom geconserveerd.

  • Adri van Doesburg
    17.03.2016 - 14:36 uur | Adri van Doesburg

    Een vertegenwoordiger van Aircat Ti50 van Novatio (www.novatio.be) beweert dat hun product gebruik maakt van nonotechniek. Kent u het product en is de bewering juist? Kost wel ca. € 35,00 per liter! En het belangrijkst; doet het datgeen wat belooft wordt?

  • John Dame
    17.03.2016 - 10:35 uur | John Dame

    Eindelijk een beoordeling op basis van techniek in plaats van commercie.

  • Jurg Schlieker
    17.03.2016 - 10:09 uur | Jurg Schlieker

    Alhoewel nano-technologie al enkele jaren in de lucht is, heeft dit artikel toch een goed voorlichtend karakter.
    Altijd welkom bij gebouw beheerders en technisch adviseurs.

  • Jurg Schlieker
    17.03.2016 - 10:04 uur | Jurg Schlieker

    Kan de schrijver van dit interessante artikel aan potentiele toepassers meedelen waar dit afwerkmateriaal verkrijgbaar is?
    Heeft het ook een isolerend effect op bijv. een buitengevel. Immers als de gevel geen vocht opneemt, blijft deze droog en is er minder koude-straling naar binnen.

  • Sander Kemper
    17.03.2016 - 09:35 uur | Sander Kemper

    Graag een volgende keer wat meer kanttekeningen plaatsen bij nano coatings. Het is niet voor niets dat deze middelen niet zijn opgenomen in de certificeringsregeling voor hydrofobeermiddelen. Door het nauwelijks indringende karakter van nano coatings gaan we dezelfde grote problemen over ons afroepen als destijds met de impregneermiddelen op siliconen basis. Een slechte ontwikkeling dus mijn inziens

  • Henk Mulder
    14.03.2016 - 11:54 uur | Henk Mulder

    Goed artikel, omdat hier een geslaagde poging is ondernomen om zin en onzin van elkaar te scheiden.