​Kansen voor disruptieve innovatie bij renovatie

Expertartikelen | 1953 keer bekeken
​Kansen voor disruptieve innovatie bij renovatie

Slimmer, sneller en goedkoper bouwen en renoveren. Dat is de belofte van disruptieve innovaties die de bestaande praktijk op hun kop zetten. Zoals Uber en AirBNB van een consument een producent maakten, met vooral de inzet van communicatietechnologie. Wat zijn de kansen voor zulke ontwrichtende technologie voor de bouw- en ontwerppraktijk?

Over dit onderwerp is druk gediscussieerd op de beurs Gevel in Ahoy, waar een hele themadag aan disruption werd gewijd. Naast presentaties van onderzoeken naar disruptieve technieken aan 3TU.Bouw (een samenwerking tussen drie Technische Universiteiten) en pitches van innovatieve start-ups, vond er een interessant debat plaats met drie vertegenwoordigers uit de bouwbranche.

Charles Smeets, CEO bij Bildng en adviseur bij VolkerWessels, bekeek het onderwerp vanuit de rol van de aannemer. Projectontwikkelaar Stan Roestenberg heeft al zeven jaar ervaring met bouwen zónder aannemer, juist door slimme technologie in te zetten. En architect Wessel van Beerendonk van architectuurstudio RAP brengt disruptie in de praktijk door fabricage middels industriële robotarmen. “Dat zorgt voor efficiency, maar vooral ook hele nieuwe ontwerpmogelijkheden. Voor mij zit de meerwaarde in het perspectief van de meest waanzinnige architectonische mogelijkheden. De architect wordt een digitale bouwmeester met een veel grotere rol dan nu gangbaar is door de koppeling van ontwerp en fabricageproces”, voorziet Van Beerendonk voor hemzelf en zijn innovatieve collega’s.

De rollen zijn essentieel in de verandering, want juist door de geijkte patronen zit de bouw vast. “Kenmerkend aan disruptieve innovatie is dat je het niet ziet aankomen als het speelveld verandert, zoals bij AirBNB is gebeurd. Een partij van buiten de sector maakt van een bewoner een hotelier met een stukje software. In de bouw gaan we de gebruiker als architect zien en hem faciliteren in het maakproces”, aldus aannemer Smeets.

Technologie als randvoorwaarde
Met zelf ontwikkelde software is projectontwikkelaar Stan Roestenberg aan de gang gegaan om slimmer, sneller en goedkoper te bouwen. Zónder een aannemer maar met de juiste plannings- en projectinformatie om leveranciers en onderaannemers goed aan te sturen. “En met resultaat. We hebben nu veel ervaring met woningbouw en gaan een kantoor in vijf maanden bouwen aan de A4 bij Leiderdorp. Ook bij de renovatie vindt onze software aftrek. Heel raar dat zoiets niet bestond, dus zijn we het zelf gaan maken.”

Architect die alle rollen kan vervullen
Uiteindelijk gaat het natuurlijk allemaal om de klant, die een beter product krijgt en veel meer keuze heeft. Een goed voorbeeld van een disruptieve ontwikkeling noemt Roestenberg de loftwoningen in Amsterdam, die door architect Marc Köhler worden ontwikkeld, ontworpen, en gebouwd. Alles in één hand! Dat ziet Van Beerendonk ook als zijn toekomst: een architect die alle rollen kan vervullen. De nieuwe technologieën zijn daarvoor een randvoorwaarde en scheppen veel kansen.

Zo is BIM op zichzelf niet disruptief, maar wel in de mogelijkheden die het schept om andere partijen te betrekken en te informeren, waarmee ook de klant een andere rol kan krijgen. “De woningzoeker zou in een game, waarin het bestemmingsplan, de welstandsnota en het bouwbesluit zijn ingebouwd, zijn eigen woning kunnen ontwerpen op de wijze waarop hij nu een spel speelt. Daarmee wordt hij zelf dus producent van het ontwerp”, voorspelt Roestenberg.

Rolwisseling
Ook Smeets ziet dat iedere partij een andere rol kan gaan aannemen, en denkt dat dát de belangrijkste verschuiving zal zijn. De vraag is wie die handschoen oppakt en er profijt van heeft. Roestenberg: “Naast de klant is dat de ondernemer, die zelf invulling geeft aan zijn rol. Als je een disruptieve innovatie hebt, wil je niet worden belemmerd door oude rolpatronen, maar iets unieks in de markt zetten. Dat werpt ook weer een ander licht op samenwerken. De gevestigde partijen lossen het niet op, dus ik wil vrij kunnen zijn met wie ik samenwerk en mijn kennis deel.” Dat de rol van de aannemer op den duur wordt uitgehold is hierbij een reëel perspectief, omdat hij als inkooporganisatie niet houdbaar is. Maar wel als bouwbedrijf dat vakmensen levert.

Uiteindelijk zal er alleen nog ruimte zijn voor bedrijven met een duidelijke meerwaarde voor de klant. Waarbij die klantvraag zeer gevarieerd zal kunnen zijn. “Het disruptieve aan deze ontwikkelingen is dat door nieuwe technologie er verbanden ontstaan die er voorheen niet waren. En waardoor de klant ook een andere rol kan krijgen waardoor hij beter bediend wordt. Of het nu gaat om kwaliteit, snelheid, prijs, eigen inbreng in het ontwerp of dat hij morgen al een woning wil”, aldus aannemer Charles Smeets.

Renovatieprocessen
Dat de klant een actievere rol gaat krijgen is wel duidelijk. En dat rolwijzingen samen gaan met verantwoordelijkheid nemen. “Van perverse prikkels om slechte kwaliteit te leveren moeten we ook eindelijk eens af. Het circulaire gedachtegoed wint terrein. Bij een langdurige betrokkenheid ontstaan andere verantwoordelijkheden en worden gebouwen grondstofbanken”, meent Smeets. Van grondstofbanken zijn er in de vorm van te renoveren gebouwen al heel wat. Roestenberg: “Het renovatieproces vereist door zijn korte cyclus per woning of gebouwdeel nog meer precisie in planning en afstemming dan bij nieuwbouw gebruikelijk is. Daarbij kunnen we nog wel wat slimme technologie en software gebruiken. Zo wordt KYP nu ingezet bij de renovatie van Enexis.”

Josine Crone

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren