In 3 stappen naar een gerenoveerd dak

Expertartikelen | 410 keer bekeken
In 3 stappen naar een gerenoveerd dak

Er zijn uiteenlopende redenen het hellende dak te renoveren. Als het in slechte staat is kan groot onderhoud verdere aantasting van de constructie voorkomen. Of misschien is de kwaliteit nog in orde, maar zijn de wensen van huiseigenaren en bewoners veranderd. Energetische, esthetische, functionele of een combinatie van aspecten zijn dan de aanleiding het dak aan te pakken. Het dak krijgt steeds meer functies en daarom moet het aan hogere eisen voldoen. In 3 stappen naar een gerenoveerd dak.

Alle adviezen zijn gebaseerd op gedegen technische kennis. Het Bouwbesluit is immers altijd een minimaal kwaliteitsniveau waar aan voldaan moet worden. Praktijkervaring in combinatie met de kennis van de Technical Centra binnen de Moniergroep zijn een stevige basis voor betrouwbaar advies, ook in complexe situaties. 

Naast de technische advisering is Jan betrokken bij diverse productontwikkelingen. Zijn technische kennis gecombineerd met een dosis creativiteit zijn waardevol in de ontwikkeling van innovaties binnen Monier. Jan neemt ook deel aan diverse normcommissies. Bij SKG-IKOB is hij lid van de Commissie van Deskundigen voor de commissie Dak en Gevel. Bij NEN is hij lid van de Normcommissie 353 059 ‘Bouwkundige aspecten van zonne-energiesystemen’.

Tevens is hij bij NEN lid van de Normcommissie 353 080 ‘Schubvormig gelegde dakbedekkingsmaterialen’. Omdat Jan bij Monier de verantwoordelijkheid heeft voor de toepassingstechniek binnen Benelux. is hij ook lid van de TC ‘Dakbedekkingen’ binnen WTCB, de Belgische autoriteit op het gebied van bouwregelgeving.

De aanpak van renovatie en restauratie van hellende daken bestaat uit 3 stappen: de huidige staat in kaart brengen, de gewenste bepalen en de renovatie uitvoeren. Dat klinkt simpel, maar renoveren is niet per definitie de beste oplossing. Je moet altijd grondig de consequenties afwegen van slopen, door exploiteren, groot onderhoud, herbestemming of, inderdaad, renoveren.

Naast technische en budgettaire aspecten spelen hierbij ook zaken mee als langetermijnvisie, exploitatieduur, garanties, maatschappelijke verantwoordelijkheid en woonkwaliteit. Die zijn goed te combineren met de wensen van de bewoners, zoals verlaging van energieverbruik, comfort, gezond binnenklimaat, meer ruimte en meer daglicht. De kennis die Monier daarover door de jaren heen heeft ontwikkeld is gebundeld in een lijvig naslagwerk.

Stap 1: Huidige staat van het dak
Een oppervlakkige visuele inspectie van de buiten- en binnenzijde van het dak levert meestal niet voldoende informatie op over de technische staat en de constructieve opbouw van het dak. Daarom is het van belang de huidige staat in kaart te brengen met een dakscan, een conditiemeting en met verschillende testen in het laboratorium. Op basis van deze resultaten is een reële inschatting van de resterende levensduur van het dak te maken.

Om de levensduur van onderdelen van het dak in te kunnen schatten is kennis van de degradatiesnelheid nodig. Die is sterk afhankelijk van de omstandigheden waarin het materiaal is toegepast.

Hou rekening met de Flora- en faunawet
Als je een oud pannendak in het voorjaar wilt renoveren, is de kans groot dat je onder de onderste rijen dakpannen vogelnesten aantreft. Artikel 11 van de Flora- en faunawet verbiedt dat nesten of vaste rust- of verblijfplaatsen van vogels worden verstoord. Schakel daarom al twee jaar van tevoren een ecoloog in om de geplande ontwikkeling te toetsen aan de natuurwetgeving. 

Met een quickscan flora en fauna kun je in kaart brengen waar beschermde stadsvogels nestelen of vleermuizen verblijven. Vaak moet je in het jaar voorafgaand aan de renovatie alternatieve nestelgelegenheden aanbrengen, zoals tijdelijke nestkasten en tijdens de renovatie op dezelfde plaatsen weer nieuwe nestelgelegenheid creëren.

Stap 2: Gewenste staat van het dak
De opdrachtgever moet duidelijk zijn over het doel van de dakrenovatie en de prestaties die hij verwacht. Wat is of wordt de functie onder de kap, is duurzaamheid belangrijk, moeten er zonne-energiesystemen worden toegepast? Is thermische isolatie gewenst, meer daglicht of meer ruimte en kan de woning in bewoonde toestand worden gerenoveerd? De professionele dak-aannemer heeft bij vragen als deze een belangrijke adviserende rol.

Kwaliteit en duurzaamheid aantonen
De minimaal vereiste kwaliteit van bouwen is vastgelegd in het Bouwbesluit 2012. Om onnodige kwaliteitscontroles op bouwproducten te voorkomen of omdat een hogere kwaliteit gewenst is, kan de opdrachtgever eisen een bepaalde kwaliteit en de mate van duurzaamheid aan te tonen. Om de doelstellingen van de renovatie te waarborgen moeten zowel kwaliteit en duurzaamheid (zowel van de producten als van het proces) besproken worden.

Dakmeesters
Door voor de uitvoering een dakdekker in te schakelen met een KOMO procescertificaat, ben je zeker van een resultaat conform de prestatie-eisen van het Bouwbesluit. Voor dakdekken is het KOMO procescertificaat gebaseerd op de BRL 1513. De certificerende instelling SKG-IKOB voert steekproefsgewijze controles uit.

Dakmeesters zijn dakdekkers plus, zij worden ondersteund door een aantal fabrikanten van materialen voor hellende daken en zijn dus goed op de hoogte van de nieuwste ontwikkelingen, eisen en normen op het gebied van het complete hellende dak. Dakmeesters zijn minimaal in het bezit van het KOMO-procescertificaat en beschikken daarnaast vaak ook over een VCA- en of ISO-certificaat.

Consequenties aangescherpte EPC-eis
Sinds juli 2013 stelt het Bouwbesluit 2012 dat bij ingrijpende renovaties de isolatie-eisen van nieuwbouw gelden. Van een ingrijpende renovatie, zoals bedoeld in artikel 5.6 derde lid, is sprake wanneer meer dan 25% van de oppervlakte van de gebouwschil wordt gerenoveerd. Als bij een dakrenovatie het dakbeschot wordt vervangen en dit in oppervlakte groter is dan 25% van de gebouwschil, dan gelden de nieuwbouweisen ten aanzien van de thermische isolatie. Dus de isolatie-eis van Rc 6 m2.K / W zal ook bij renovatie vaak van toepassing zijn.

Wordt de integrale gebouwschil niet veranderd dan is het rechtens verkregen niveau met een minimale warmteweerstand van 2 m2.K / W voldoende. Dit betekent dus dat het handhaven van het bestaande dakbeschot resulteert in een veel lagere isolatie-eis. Het dakbeschot telt immers mee in de berekening van de warmteweerstand van het dak. Door deze te handhaven is er geen sprake van integrale aanpassing en is de nieuwbouweis niet van toepassing.

Stap 3: Renovatie oplossing op maat
Voor het ontwerp van het nieuwe dak is een goed advies essentieel dat niet alleen maximaal rekening houdt met de wensen, maar ook verheldert welke isolatielagen, folies, aansluitmaterialen en dakpannen het beste resultaat geven. Om te voldoen aan het Bouwbesluit moet de vereiste verankering van de dakpannen uitgerekend worden volgens de NEN-EN 1991-1-4 en de NPR 6708:2013. Aan de hand van een dwarsdoorsnede van dakconstructie en de toegepaste materialen, wordt een bouwfysische berekening gemaakt van de warmteweerstand (Rc) en het condensatierisico.

Welke dakpan?
De keuze van het model van de dakpan is niet alleen een esthetische en budgettaire overweging, maar ook een technische. Technische aspecten die meewegen in deze keuze zijn:

  • dakhelling
  • type onderdak
  • complexiteit van het dak, dakvormen
  • dakafmetingen in verband met de dekkende breedte en lengte
  • windgebied en hoogte
  • duurzaamheid en milieubelasting

Het is verstandig om te controleren of werkende lengte- en breedtematen van de gewenste dakpan op het dakvlak passen, zodat er geen dakpannen pasgeslepen hoeven worden. Over de keuze van dakpannen heeft Monier in het Dakhandboek daarover veel informatie verzameld.

Hergebruiken of nieuwe dakpannen
Als de levensduurverwachting is bepaald, kan een overwogen beslissing worden genomen over de herbruikbaarheid van de dakpannen. Is de exploitatieduur korter dan of ongeveer gelijk aan de geschatte technische levensduur van de dakpannen, dan is het verstandig de bestaande dakpannen te hergebruiken. Is deze langer, dan is het aan te raden om bij het groot onderhoud de pannen te vervangen.

Welke isolatie?
Uit het programma van eisen en de minimale eisen uit het Bouwbesluit volgt een minimaal vereiste Rc-waarde. Er moet gekeken worden of het bestaande dakbeschot gehandhaafd kan worden en welk type dakelement en/of dakisolatie de beste keuze is.

Bij een ongeïsoleerde kap is het verstandig om op het bestaande dakbeschot een dampscherm aan te brengen. Dit zorgt voor een goede luchtdichte afwerking en voorkomt onnodig warmteverlies en inwendige condensatie.

Het is ook slim om bij het aanbrengen van na-isolatie op bestaand geïsoleerd dakbeschot de opbouw van de constructie bouwfysisch door te rekenen. Hiermee kun je de warmteweerstand (Rc) van de dakconstructie bepalen en beoordelen of er risico is op inwendige condensatie. Die berekening kan ook uitwijzen of een dampremmer dat risico kan voorkomen. Als er aan de binnenzijde al isolatie zonder dampremmer aanwezig is, is de kans groot dat een dampremmende laag nodig is. Die voorkomt verlies van veel warmte door thermische convectie (luchtstroming) en risico op condensatie.




Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (0)

Reageren