Hoezo mag de bouw experimenteren met toezicht op veiligheid?

Expertartikelen | 1125 keer bekeken
Hoezo mag de bouw experimenteren met toezicht op veiligheid?

Komkommertijd of niet, de recente berichtgeving over het experiment met privaat toezicht op bouwprojecten doet mijn wenkbrauwen fronsen. Dat het met het toezicht door gemeenten op dit moment niet al te best is gesteld, is duidelijk. En dat de nieuwe wet op de kwaliteitsborging kansen biedt om zaken beter te regelen, lijkt me ook logisch. Maar is bij een experiment niet juist het idee dat de zaken extra goed gecheckt worden?

Vergelijk de berichtgeving over het experiment met de private kwaliteitsborging eens met het testen van een nieuw medicijn. Na de theoretische ‘proof of the pudding’ volgen er uitgebreide proeven op cellen of proefdieren voordat uiteindelijk de stap naar testen op mensen wordt gezet. Dat testen op mensen gebeurt met twee groepen en wordt ‘blind’ uitgevoerd. Eén groep krijgt het medicijn, de andere een nepmedicijn (placebo). De onderzoekers weten niet wie het medicijn heeft gekregen en wie het placebo. Dat wordt natuurlijk wel zorgvuldig vastgelegd, zodat achteraf gekeken kan worden of het medicijn heeft gewerkt. Stel je eens voor dat men bij zo’n medisch experiment achteraf moet concluderen dat men eigenlijk geen idee heeft wie nu het medicijn heeft gehad en wie niet en niet kijkt wat het effect is op de proefpersonen… Dat zou toch ongekend amateuristisch zijn?

In de bouw komen we er kennelijk mee weg om een experiment te doen en de grote variabele in het experiment – de kwaliteit van het private toezicht op de bouw – niet te onderzoeken. De woningen worden opgeleverd, zonder dat duidelijk is of ze aan de kwaliteitseisen voldoen en dus zonder te weten of het toezicht is geslaagd. Wat is dan eigenlijk nog het doel van het experiment?

In een artikel van NOS probeert iemand de ophef nog te sussen door te stellen dat in de huidige situatie ook niet altijd duidelijk is of de kwaliteit van een woning wel gecontroleerd is. Uiteraard is dat gegeven op zichzelf al zorgelijk, maar ik vind het helemaal zorgwekkend dat men daarmee het belang van het experiment naar de private kwaliteitsborging niet erkent. Het is net als onderzoek doen naar een nieuw medicijn zonder uiteindelijk te kijken naar de toestand van de proefpersonen. Wat is dan het doel van het onderzoek?

Toch vreemd dat de bouw ermee weg komt, want wanneer een woning instort, staan er evengoed levens op het spel. Gelukkig duurt het nog even voordat de wet op de kwaliteitsborging er komt. En tot die tijd? Blijf gerust experimenteren…

Sean Vos - SlimRenoveren

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (10)

Reageren
  • 25.08.2016 - 13:03 uur | Hajé van Egmond

    Beste Jaap, als je de reacties leest dan zie je dat het helemaal de aannemer niet hoeft te zijn. Sterker nog: toe nu toe is in alle projecten de opdrachtgever of de verzekeraar de opdrachtgever van de toezichthouder. En wordt het toch de aannemer dan moet de kvansilfhout.nlaliteitsborger die jij beschrijft wl zorgen dat ie niet gepakt wordt. Dan kan ie namelijk ander werk gaan zoeken.
    Jammer al dat wantrouwen. Vooral omdat het op veel plaatsen gewoon goed gaat. En in veel van die gevallen is het gemeentelijke toezicht op dit moment ook niet zo heel erg intensief....

  • 25.08.2016 - 11:04 uur | Jaap Van den Bosch

    De aannemer, tevens opdrachtgever van een serie woningen moet met deze nieuwe wet zelf op zoek naar zo'n verplichte controleur, en moet hem dan ook betalen voor zijn werk.
    In de visie van die aannemer is hij dan een onderaannemer, en die moeten het werkschema respecteren en verder niet teveel zeuren willen ze nog een volgende opdracht, en zo werkt dat.

  • Sean Vos
    25.08.2016 - 10:19 uur | Sean Vos

    Hoi Hajé,

    Dank voor je toelichting! Het wordt al een stuk helderder zo...

    Groeten,
    Sean

  • 25.08.2016 - 10:02 uur | Hajé van Egmond

    Dat "onvoldoende beeld hebben" klopt en is inderdaad zorgelijk. Zoals gezegd blijkt dat veel bouwer als ze klaar zijn niet kunnen laten zien wat ze gebouwd hebben. Nu is dat in de huidige situatie niet verplicht dus nu heeft een gemeente ook het beeld niet hoe een woning uiteindelijk is gebouwd - anders dan uit toezicht. Problematisch wordt het bij een aantal projecten waar de aannemer ook niet aan de kwaliteitsborger - en daarmee indirect aan de gemeente - heeft laten zien wat ie van plan is te gaan bouwen. Dan moet je volledig vertrouwen op wat je tijdens toezicht ziet en dat is feitelijk onmogelijk. In de nieuwe wettelijke situatie zal een bouw op dat moment moeten worden stopgezet. In het experiment is bij een paar projecten doorgebouwd zonder dat goedgekeurd plan. En als dan bij gereedmelding nog geen as built info kan worden aangeleverd, dan is er inderdaad geen beeld van de kwaliteit.
    Dat laatste is dus een aantal keer voorgekomen, met als maatregelen (al enkele maanden geleden genomen) dat de aannemer nu iedere stap eerst moet laten toetsen en anders niet verder mag. Teugels zijn terecht aangehaald....

  • Sean Vos
    25.08.2016 - 09:51 uur | Sean Vos

    Hoi Hajé,

    Kijk, als de media dat nou even netjes en genuanceerd genoeg had gemeld... Toch maak ik me zorgen over de in het artikel beschreven situatie dat de gemeente niet over alle benodigde dossiers beschikt en daarmee "onvoldoende in beeld" heeft of ingebruikname van de woningen verantwoord is. Wanneer iets "onvoldoende" is, lijkt me dat niet al te positief... Of gaat het hier weer om een deel van het verhaal zonder de nuances erachter te brengen?

    Groeten,
    Sean

  • Hajé van Egmond
    25.08.2016 - 09:38 uur | Hajé van Egmond

    Sean,
    Uitgangspunt is dat gemeenten in principe eenzelfde niveau van toetsing en toezicht hebben uitgevoerd als dat ze normaliter doen. In het geval van Den Haag wil dat zeggen dat er een schaduwtoetsing heeft plaatsgevonden en dat er toezicht gehouden is op het werk. Dus op ieder project is toezicht gehouden (dus niet iedere woning, toezicht doe je per project). Juist door dat toezicht heeft Den Haag de bevindingen gedaan die in de uitgelekte rapportage staan.
    Overigens ben ik het niet eens dat je alle woningen moet bekijken om een oordeel te kunnen geven over de kwaliteit van het toezicht. Wel als je iets wil zeggen over de kwaliteit van de bouw. Het is niet het toezicht dat maakt dat de kwaliteit goed is, dat is nadrukkelijk de bouw. Dus bij toezicht kan je volstaan met een beoordeling van de wijze van toezicht en vervolgens steekproefsgewijs controleren in hoeverre de toezichthouder ook datgene doet wat hij of zij moet doen. Dat is ook wat de Rijkstoezichthouder gaat doen in het nieuwe stelsel. In het experiment fungeren de gemeenten als toezichthouder op de kwaliteitsborgers. Extra ten opzichte van de uiteindelijke wettelijke regeling is de plantoetsing en een hogere toezichtfrequentie. Het is tenslotte een experiment :-)

  • Sean Vos
    25.08.2016 - 09:21 uur | Sean Vos

    Hoi Hajé,

    Dank voor de reactie en je toelichting. Uiteraard geeft de berichtgeving uit de media altijd wat vertroebeling en is men niet vies van een beetje overdrijven. Uit de berichtgeving maakte ik op dat in het experiment niet iedere betrokken woning door Bouw- en Woningtoezicht is gecontroleerd. Dat dat normaalgesproken, buiten het experiment om, niet gebeurt is een gegeven. Daaraan ligt uiteraard de afweging ten grondslag tussen tijd en kosten voor inspecties en het risico op serieuze problemen. Bij een experiment waarop de kwaliteit van het private toezicht wordt bekeken, lijkt het me logisch als wel iedere woning door Bouw- en Woningtoezicht wordt gecontroleerd. Je wilt immers toetsen wat de kwaliteit van het toezicht is en daarvoor is het nodig te weten wat de kwaliteit van de woning is. Is dat in het experiment nu wel of niet gebeurd?

    Groeten,
    Sean

  • Hajé van Egmond
    24.08.2016 - 15:31 uur | Hajé van Egmond

    Dank, Remco voor je lovende woorden :-) En Sean: je snapt dat dat 'sussen' een antwoord op een vraag was: Controleren gemeenten wel altijd alle woningen? Het antwoord daarop is nee... En verder wordt natuurlijk onderzocht of de kwaliteit wel op orde is met privaat toezicht. Het experiment LEERT ons dat de meeste bouwers bij oplevering hun stukken niet op orde hebben. Ze kunnen niet laten zien wat ze nu eigenlijk gebouwd hebben. Een andere leereffect uit het experiment dat in het wetsvoorstel is terug te vinden: de aannemer mag niet zelf zijn kwaliteitsborging uitvoeren. Daar waren ze in het experiment (nog?) onvoldoende toe in staat. Zoals Carlo zegt: leren, alles onderzoeken, checken en dubbelchecken.
    Het experiment kent twee 'vangnetten' als er fouten worden gemaakt in de kwaliteitsborging: de gemeenten en de waarborginstellingen. De eerste heeft gewerkt: Den Haag heeft dreigende fouten 'onderschept' door handhavend in te grijpen. Het is te hopen dat het tweede vangnet - het achteraf herstellen van de fouten via de waarborginstellingen - niet nodig zal zijn. Vooralsnog is dat ook niet te verwachten, zoals ook te lezen in de brieven aan de bewoners van Den Haag en aan de Haagse gemeenteraad.
    Blijven experimenteren is nu inderdaad het devies. En vooral ook leren van oude fouten!

    Hajé

  • 21.08.2016 - 17:06 uur | Remco Smith

    Met de opmerking "iemand" doe je de persoon van Haje van Egmond tekort. Hij is een zeer kritisch volger van het wetsvoorstel. In zijn column in de Cobouw van 18 augustus fileert hij diverse nieuwsberichten over het Haagse experiment en concludeert dat de koppen van artikelen de inhoud daarvan niet dekken. Kritisch de ontwikkelingen volgen, maar zoals Thomas van Belzen, journalist bij Cobouw, stelt: rol van BoWoTo ook weer niet overschatten.

  • 19.08.2016 - 08:33 uur | Carlo Muller

    De spijker op zijn kop. Experimenten zijn er om te leren, alles te onderzoeken, checken en dubbelchecken. Maar mogelijk zijn de leereffecten op deze manier (met alle negatieve publiciteit) wel groter...