Een zebra met topkoeling?

Columns | 2344 keer bekeken
Een zebra met topkoeling?

Hans Stofberg schrijft op RenovatieProfs een maandelijkse column over circulair bouwen. In elk column belicht hij een ander aspect van het concept. Vandaag deel 3.

De zebra heeft met zijn zwart witte strepen geen schutkleur. Op het eerste gezicht is dit wonderlijk, alle dieren in de natuur hebben een schutkleur. Waarom de zebra niet?

Het antwoord ligt in de natuurkunde
Op de uitgestrekte savanne in Afrika is weinig schaduw en wordt het overdag makkelijk 42 graden Celsius.

De witte strepen weerkaatsen een grote deel van de warmtestraling, de oppervlaktetemperatuur van de vacht blijft nagenoeg gelijk.

De zwarte strepen absorberen de warmte en de oppervlakte temperatuur van de vacht loopt op tot wel 70 graden. De lucht net boven de vacht warmt ook op en gaat stijgen. Hierdoor ontstaat een lagere luchtdruk.

Bij de witte strepen blijft de luchtdruk gelijk, bij de zwarte strepen is de luchtdruk lager. Door het verschil in luchtdruk ontstaat er een luchtstroom over de vacht van de zebra, waardoor hij zich op die hete savanne tot wel 7 graden kan koelen: Een zebra met topkoeling. (Bron: Blauwe Economie van Gunter Pauli).

Wat zijn de voordelen van dit principe in de Circulaire Bouw en Renovatie
Op platte daken wordt gebruikelijk een zwarte bitumineuze dakbedekking aangebracht. Met een oppervlaktetemperatuur van 70 graden geeft dit een warmteafgifte naar binnen. Slimmer zou het zijn om een witte dakbedekking aan te brengen. De oppervlaktetemperatuur van deze dakbedekking wordt slecht 45 graden, waardoor de warmtestroom naar binnen veel minder is.

Sinds kort bestaat er witte dakbedekking die volledig plantaardig is. Deze dakbedekking bestaat uit een onderlaag en een toplaag en is Cradle to Cradle gecertificeerd.

Als we op de witte dakbedekking vervolgens rijen zwarte zonnepanelen aanbrengen, wordt ineens duidelijk wat de overeenkomsten zijn tussen de zebra en dakbedekking. Door de temperatuur- en luchtdrukverschillen ontstaat er een luchtstroom vlak boven het dak. Dit heeft niet alleen een positief effect op de binnentemperatuur, maar ook op de zonnepanelen. Die worden iets gekoeld, wat voor meer stroomopbrengst zorgt. Zonnepanelen hebben namelijk een hoger rendement bij een lagere temperatuur.

Zonnepanelen.jpgFoto: Derbigum

Bij elkaar geeft het toepassen van een witte dakbedekking de volgende de volgende voordelen:

  • De witte dakbedekking geeft een lagere warmtelast in het gebouw
  • Door een lager koelvermogen zijn er minder airco's nodig waardoor de investeringskosten en de exploitatiekosten (stroom en onderhoud) lager zijn
  • De airco's hoeven door de lagere temperatuur op het dak minder warme lucht te koelen
  • De dakbedekking heeft een plantaardige basis, is volledig composteerbaar en valt in de Biologische Kringloop
  • Door de lagere temperatuur op het dak en is het rendement van de zonnepanelen hoger

Graag tot ziens!

Hans Stofberg, integralist in Bouw, Energie en Circulair Bouwen

Lees hier ook deel 1: Een roep om circulair bouwen en renoveren
Lees hier ook deel 2: Circulair bouwen: In elkaar, uit elkaar

Meld je aan voor de nieuwsbrief

Meld jezelf nu aan voor de nieuwsbrief van Renovatieprofs en ontvang het laatste nieuws, trends en aanbiedingen.

Reacties (4)

Reageren
  • Richard de la Roy
    14.07.2015 - 16:42 uur | Richard de la Roy

    Leren van de natuur, Blue Economy of Biomimicry, krijgt gelukkig steeds meer aandacht. Voor het toepassen van BioBased materialen mag men in de bouwwereld best nog wat meer aandacht hebben. Gelukkig zijn er al partijen, die hier in eerder stadia in hebben geïnvesteerd, zoals Derbigum met de
    DerbiPure. Naast de door jou voorgestelde oplossingen, wil ik graag daaraan toevoegen: meer daglicht (Deplosun Glass Top, C2C gecertificeerd) en gebruik van BioPCM, phase change materialen. Hierdoor zal het comfort aan binnenzijde nog optimaler worden, maar ook de uitwerking richting de zonnepanelen en mogelijk ook nog richting reductie hitte-stress (minder rondpompen van warmte). In feite van dak een passieve koeler maken.... Misschien dat onderzoek in deze richting, ontwikkeling PD-element mogelijk maakt.....

  • Wim Sabel
    03.04.2015 - 21:29 uur | Wim Sabel

    Dat een zebra geen schutkleur heeft heb ik mij nooit beseft. Idd wel vreemd. In dit artikel lees ik de geweldige veelzijdigheid van onze natuur. Blijkt dat we nog steeds bij lange na niet weten hoeveel kracht/geheimen onze natuur heeft! Wauw! ... En, (misschien nog wel belangrijker) WAT wij er nog van kunnen/moeten leren, om zelf uiteindelijk te kunnen overleven. (Denk daar maar even over na) ;-)

  • Jos Boevree
    02.04.2015 - 21:33 uur | Jos Boevree

    De natuur kan ons nog veel leren in de techniek , en de toepassing hiervan .

  • Edwin Breed
    02.04.2015 - 10:06 uur | Edwin Breed

    Helder vergelijk met natuurverschijnsel duidelijk hoe dat in de praktijk werkt